Πολιτική ορθότητα κι ελευθερία έκφρασης: ποια τα όρια;

Με την άνοδο του Τραμπ, αλλά και γενικότερα των ακροδεξιών/ ναζιστικών/ φασιστικών μορφωμάτων σε ολη την Ευρώπη, έχει ξεκινήσει μια συζήτηση για την αναγκαιότητα της πολιτικής ορθότητας στα πλαίσια του δημοσίου διαλόγου.

Πολλά είναι τα ερεθίσματα που με έκαναν να θέλω να κάνω μια τέτοια ανάρτηση: τα τρισάθλια άρθρα του Πιτσιρίκου και του Τάκη Θεοδωρόπουλου απο την Καθημερινή, τα απίστευτα ανέπαφα και σκληρά “φεμινιστικά- αντιρατσιστικά” άρθρα σε guardian, mic., buzzfeed κλπ, καθώς και η όλη φάση με τον PewDiePie, ο οποίος δέχεται τόσο υπερβολικό “κράξιμο” από τα μίντια, για ένα αστείο το οποίο ίσως ήταν κακόγουστο, δεν είχε όμως καμία πρόθεση να προσβάλει την εβραϊκή κοινότητα.

Θα τα πιάσω όμως ένα- ένα:

Το άρθρο του Θεοδωρόπουλου στην Καθημερινή, με τίτλο “η υποκρισία των προοδευτικών”, πραγματεύεται (ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται αν ήταν σωστά συντεταγμένο και διατυπωμένο) πώς ο Τραμπ αποτελεί μια ΕΠΑΝΆΣΤΑΣΗ ενάντια στο καθεστώς της “υποκριτικής” και παράλογης κατά τον αρθρογράφο ύπαρξης προοδευτικών ηθικών αξιών, όπως οι ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεις, ο φεμινισμός, ο βεγκανισμός κ.ο.κ.. Αρχικά, ο Τραμπ δεν κέρδισε τις εκλογές γιατί τα έβαλε με όλα αυτά τα κινήματα, αλλά γιατί τα έβαλε με αυτό που στα μάτια του κοινού του ήταν το “σύστημα”, δηλαδή την Κλίντον. Η καμπάνια του βασίστηκε κυρίως στην παράνομη μετανάστευση και στα μέιλ της Κλίντον. Επίσης, ο Τραμπ δεν φοβίζει γιατί απλά αυτά που λέει δεν αρέσουν στους προοδευτικούς(όπως υποστηρίζει ο Θεοδωρόπουλος), αλλά γιατί απο την ημέρα της εκλογής του, εχουν αυξηθεί τα εγκλήματα μίσους εναντίον οποιωνδήποτε ομάδων δεν είναι λευκ@, χριστιαν@ και στρέιτ. Και γιατί μόνο και μόνο η ρητορική του, δίνει πάτημα σε εξτρεμιστικές ομάδες να επιβάλλονται σε ο,τι δεν τους μοιάζει. Ο Τραμπ, η Λεπέν, ο Φαρατζ και ο Μιχαλολιακος, δεν φοβίζουν γιατί μιλάνε στη λογική του κόσμου, αλλά γιατί η καθόλα παράλογη σκέψη μιας ανώτερης φυλής, χώρας, φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού είναι πολύ πιο απλοϊκή και τροφοδοτεί το εγώ του ψηφοφόρου καλύτερα από αυτή της αποδοχής και της ύπαρξης ίσων ευκαιριών για όλους κι όλες ανεξάρτητα φυσικών χαρακτηριστικών και προσωπικών επιλογών και προτιμήσεων.

Πηγή: USA Daily

Από την άλλη, διαβάζω κάτι κείμενα- αντιδράσεις στην ποπ κουλτούρα ή reviews σε ταινίες σε “φιλελεύθερα” μίντια που απλά και μόνο για να έχουν περισσότερα κλικ και να περάσουν την πολιτική τους ατζέντα, θα απομονώσουν, για παράδειγμα, δυο σκηνές από μια ταινία, πετώντας εκτός το ολο μήνυμα της και θα την κάνουν να φανεί ο,τι πιο αηδιαστικά μισογυνιστικο και ρατσιστικό υπάρχει. Για παράδειγμα, η “φεμινιστική” κριτική του guardian στα “Νυκτοβια πλάσματα” του Τομ Φορντ. Η αρθρογράφος ισχυριζόταν πως η ταινία είναι ενα σκουπίδι γιατι οικειοποιούσε την βία κατά των γυναικών, γιατί υπάρχουν πολλες βίαιες σκηνές στο φιλμ, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον ρόλο της Amy Adams που είναι η πρωταγωνίστρια κι αποτελεί μια φιγούρα πέρα για πέρα ρεαλιστικά πλασμένη. Δεν ειναι η κλασική ηρωίδα πετυχημένη κοινωνικά, ευτυχισμένη και πλούσια. Είναι στην κορυφή, δυστυχισμένη κι άυπνη. Οι επιθέσεις και κριτικές τέτοιου επιπεδου, κατά την άποψη μου καθαρά, γίνονται, όχι για να “προστατεύσουν και να υπερασπιστούν” δημόσια τα δικαιώματα των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, αλλά για να διχάσουν και να αποπροσανατολίσουν. Άλλο πράγμα να απαιτούμε την αποδοχή και το να εμπεριέχονται σε κάθε φάση της κοινωνικής, πολιτικής κι επαγγελματικής ζωής, τα άτομα όπως γεννήθηκαν και όπως γουστάρουν να είναι, και άλλο πράγμα να γίνεται viral για το αν ήταν σωστό ο Μαρκ Τζέικομπς να βάλει στα λευκά μοντέλα του περούκα με τζιβες. Και για να προλάβω το “αλλά…” στο αντεπιχείρημα για τον Τζεικομπς και τις μετέπειτα δηλώσεις του, όπως “δεν βλέπω χρώμα”, ναι, έπρεπε να συμπεριλάβει περισσότερα μη- λευκά μοντέλα και σε αυτό πρέπει να εστιάζεται ένα άρθρο εναντίον του. Ναι, κάθε άτομο πρέπει να μπορεί να εκφράζεται οπως θέλει, με τα φυσικά του μαλλιά ή όχι χωρίς να κρίνεται και να περιορίζεται σε κάθε φάση της ζωής το (επαγγελματικά, κοινωνικά, οικονομικά) κι εκεί πρέπει να εστιάζεται η όποια εκστρατεία, όχι στην αστυνόμευση των σωμάτων των άλλων. Και ναι, πρέπει να δίνεται credit έμπνευσης για κάθε είδους μορφή έκφρασης (διότι δεν υπάρχει πρωτοτυπία), αλλά τα κινήματα μας πρέπει να εστιάζονται εκεί, όχι στην κατακραυγή κάθε λευκού που κάνει τζιβες, για παράδειγμα. Διαφορετικά, χάνεται η ουσία, καταντά ένα ατέλειωτο παραλήρημα που δεν εστιάζει το πρόβλημα ευθέως αλλά πλευρικά και δεν πείθει ακόμα και τις παθουσες κοινωνικές ομάδες να γίνουν συνοδοιπόροι στην όποια διεκδίκηση.

Τέλος, θα ηθελα να αναφερθώ στο αστείο που εκανε ο PewDiePie σε ένα βίντεο του, κάτι που του στοίχισε τη συνεργασία του με το στούντιο που δούλευε και τη μη συνέχιση της σειράς του “scare PewDiePie” από το YouTube. Για οσους/ες δεν ξέρετε σε τι αναφέρομαι, θα βάλω τον σύνδεσμο  του βίντεο στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Το γεγονός ότι οι WSJ, Independent, buzzfeed τον διακήρυξαν ως αντί-σημίτη και νέο ναζί, για μια (ίσως κακόγουστη) πλακα που είχε σκοπό να δείξει τι διατίθενται να κάνουν οι άνθρωποι για 5 δολάρια στο ίντερνετ, είναι ανησυχητικό. Μιλάμε για τον top youtuber με πάνω απο 53 εκατομμύρια συνδρομητές, ο οποίος σε αντίθεση με άλλους μεγάλους της κατηγορίας του, όπως η Lilly Singh και η Lisa Koshy, δεν έχει πάρει ποτέ πολιτική θέση, δεν βγάζει βίντεο με τον Ομπάμα και τον Μπιλ Γκέιτς και αυτό είναι που τον κάνει αγαπητό. Το ότι χρησιμοποιεί τη δύναμη που έχει στην πλατφόρμα για να είναι διασκεδαστικός και να μιλάει για τις αδυναμίες της και τον τρόπο που του συμπεριφέρονται τα άλλα μίντια. Και αυτό εξοργίζει τους κολοσσούς αυτούς που δεν μπορούν να περάσουν την ατζέντα τους μέσω του καναλιού του. Χρησιμοποίησαν ένα ευαίσθητο θέμα, όπως αυτό του αντισημιτισμού για να καταστρέψουν την φήμη ενός ανθρώπου. Μιλάμε για τις ίδιες εκδοτικές/τηλεοπτικές εταιρίες που δίνουν καθημερινά πάτημα και χώρο σε άτομα όπως ο Milo Yiannopoulos και άλλες νέο ναζιστικές περσόνες, που πλέον έχουμε βαφτίσει “ακροδεξιούς”, να ασκούν ρητορική μίσους, στο όνομα της “ελευθερίας της έκφρασης”.

Συνεπώς, η αίσθηση που δημιουργείται ειναι πως κάτι αντικειμενικά σωστό, και με αυτό εννοώ να φέρει δικαιοσύνη σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, όπως η πολιτική ορθότητα στα πλαίσια της δημόσιας ζωής, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο φανατισμού, αποπροσανατολισμού και προώθησης συμφερόντων είτε με την άρνηση της, είτε με την εμμονή σε αυτή και την αστυνόμευση ατόμων και ιδεών. Και αυτή η κακή χρήση ή απάρνηση της είναι που δημιουργεί τα προβλήματα, όχι σε αυτούς που τροφοδοτούν τις όποιες συμπεριφορές, αλλά σε αυτούς που τρέφονται από αυτές.

***PewDiePie video apology: https://youtu.be/lwk1DogcPmU

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s